Każdy trener siatkówki zna tę sytuację. Jeden z graczy potrafi zagrać niemal każdą piłkę, podczas gdy inny wciąż ma trudności z przyjęciem serwu płaskiego. Niektórzy gracze szybko przyswajają nowe umiejętności, podczas gdy inni potrzebują więcej czasu i powtórzeń.

Różnice w poziomie umiejętności w obrębie jednej drużyny są całkowicie normalne, niezależnie od tego, czy trenujesz młodzież, amatorów czy seniorów. Wyzwaniem jest zapewnienie, by wszyscy nadal się uczyli. Jeśli trening jest zbyt łatwy, doświadczeni gracze tracą koncentrację. Jeśli jest zbyt trudny, mniej doświadczeni gracze mogą czuć się sfrustrowani.

Dobra wiadomość? Nie musisz przygotowywać zupełnie innego treningu dla każdego zawodnika. Często wystarczy kilka drobnych zmian, aby zapewnić wszystkim odpowiednie wyzwanie.

1. Nie skupiaj się wyłącznie na ogólnym poziomie umiejętności

Łatwo jest określić zawodników jako silnych lub słabych, ale umiejętności siatkarskie nie są aż tak proste. Twój najlepszy atakujący może mieć trudności z przyjęciem zagrywki, podczas gdy mniej doświadczony zawodnik może mieć najbardziej stabilny serwis w drużynie.

Zamiast oceniać zawodników na podstawie ich ogólnego poziomu, zwróć uwagę na indywidualne umiejętności. Zastanów się, jak dobrze każdy z graczy radzi sobie z zagrywką, przyjęciem, wystawieniem, atakiem, blokiem i obroną.

Pomocne może być proste podsumowanie. Oceń każdą umiejętność w skali od 1 do 3 – nie po to, by uszeregować zawodników, ale aby zidentyfikować obszary, w których potrzebują większego wsparcia lub trudniejszych wyzwań. Być może odkryjesz, że zawodnicy, którzy wydają się znacznie różnić pod względem ogólnych umiejętności, są w rzeczywistości dość podobni w konkretnych obszarach.

Ułatwia to również tworzenie zrównoważonych grup i wyznaczanie realistycznych celów indywidualnych. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, zapoznaj się z naszym przewodnikiem na temat jak wyznaczyć skuteczne cele treningowe w siatkówce wyjaśnia, jak przekształcić spostrzeżenia zebrane podczas meczów i treningów w jasno określone cele nauczania.

2. Dowiedz się, kiedy należy podzielić zawodników według poziomu zaawansowania

Czy podczas treningu należy rozdzielać silniejszych i mniej doświadczonych zawodników? Czasami. Ale nie zawsze.

Podział zawodników na grupy o podobnych umiejętnościach może być przydatny podczas pracy nad konkretnymi technikami. Na przykład podczas ćwiczeń przyjęcia zagrywki początkujący mogą przyjmować kontrolowane zagrywki od trenera, podczas gdy doświadczeni przyjmujący zmagają się z trudniejszymi zagrywkami.

Można również podzielić boisko na mniejsze strefy lub wykorzystać różne stanowiska. Wszyscy pracują nad tą samą umiejętnością, ale poziom trudności jest dostosowany do ich aktualnych możliwości.

Jednak równie ważne jest utrzymywanie spójności zespołu. Siatkówka to sport zespołowy, a zawodnicy muszą nauczyć się komunikować, dostosowywać się i wspierać kolegów z drużyny o różnych mocnych stronach. Grupy o zróżnicowanym poziomie zaawansowania mogą być szczególnie cenne podczas ćwiczeń symulujących mecz, w których zawodnicy są od siebie zależni.

Wskazówka trenerska: Regularnie zmieniaj składy grup. Jeśli ci sami zawodnicy zawsze trafiają do grupy o niższym poziomie, zauważą to. Podziel zawodników na grupy w zależności od celu ćwiczenia, zamiast przypisywać im stałe etykiety.

3. Dostosuj swoje ćwiczenia siatkarskie za pomocą STEP

Jednym z najprostszych sposobów radzenia sobie z różnymi poziomami umiejętności jest dostosowanie ćwiczenia zamiast jego całkowitej zmiany.

Model STEP oferuje cztery sposoby realizacji tego celu: przestrzeń (Space), zadanie (Task), sprzęt (Equipment) oraz ludzie (People).

Spacja

Zmień rozmiar pola gry lub celu. Mniejszy obszar do obrony może ułatwić zadanie obronne, natomiast mniejszy cel ataku może wymagać większej precyzji. Właściwe dostosowanie zależy od tego, czego chcesz nauczyć.

Zadanie

W ramach tego samego ćwiczenia należy stawiać zawodnikom różne wyzwania. Początkujący gracz może skupić się na kontrolowaniu podania do rozgrywającego, podczas gdy doświadczony gracz będzie dążył do konsekwentnego podawania piłki w wąski obszar docelowy.

Sprzęt

Warto korzystać z różnego sprzętu, jeśli sprzyja to osiągnięciu celu nauczania. Lżejsza piłka może pomóc młodszym zawodnikom nabrać pewności siebie, natomiast cele lub wyznaczone strefy mogą stanowić wyzwanie wymagające precyzji dla doświadczonych graczy.

Ludzie

Zmień liczbę graczy, ich role lub sposób tworzenia grup. Czasami gracze odnoszą korzyści z ćwiczeń z kolegami z drużyny o podobnym poziomie zaawansowania. W innych przypadkach grupy mieszane stwarzają cenne możliwości nauki.

Przykład: Podczas ćwiczenia przyjęcia serwisu mniej doświadczeni gracze przyjmują kontrolowane serwy, podczas gdy zaawansowani gracze zmagają się z trudniejszymi serwami. Obie grupy ćwiczą tę samą umiejętność, ale każdy gracz pracuje na odpowiednim poziomie trudności. Inspirację do różnych wariantów ćwiczeń znajdziesz w naszej kolekcji ćwiczenia podań w siatkówce.

Pamiętaj, że zwiększenie stopnia trudności ćwiczenia nie oznacza automatycznie, że jest ono lepsze. Wyzwanie powinno zawsze pomagać zawodnikom w doskonaleniu umiejętności, nad którą pracujecie.

4. Wykorzystaj zasady punktacji, aby zmotywować wszystkich

Niewielkie zmiany w systemie punktacji mogą całkowicie zmienić podejście zawodników do meczu.

Wyobraź sobie, że grasz w systemie 4 na 4. Jeden z atakujących już bez problemu uderza piłkę w wolne przestrzenie, podczas gdy inny wciąż uczy się, jak podchodzić do piłki i uderzać ją w sposób powtarzalny.

Zamiast wyznaczać obu zawodnikom dokładnie ten sam cel, stwórz indywidualne wyzwania. Doświadczony atakujący otrzymuje dodatkowy punkt za zdobycie punktu w określonej strefie. Rozwijający się atakujący otrzymuje premię za wykonanie kontrolowanego, pełnego ataku.

To samo można zrobić w przypadku przyjęcia, zagrywki lub wystawienia. Jeden zawodnik pracuje nad konsekwentnym podaniem do wyznaczonego celu, podczas gdy inny dąży do większej precyzji w obliczu trudnych zagrywek.

W ten sposób zawodnicy mogą dążyć do różnych celów, biorąc udział w tej samej grze. Te warianty punktacji można zastosować do wielu ćwiczeń zawartych w naszym drużynowe ćwiczenia siatkarskie kolekcja.

Wskazówka trenerska: Należy unikać automatycznego przyznawania większej liczby punktów najsłabszym graczom. Indywidualne wyzwania są często bardziej motywujące, ponieważ każdy gracz ma cel, do którego może dążyć, niezależnie od swojego aktualnego poziomu.

5. Zapewnij każdemu graczowi wystarczającą liczbę kontaktów z piłką

Jednym z największych problemów w drużynach o zróżnicowanym poziomie nie jest koniecznie różnica w umiejętnościach. Chodzi raczej o różnicę w zaangażowaniu.

W meczu 6 na 6 doświadczeni gracze mogą przejmować odpowiedzialność za większość trudnych piłek. Gracze mniej pewni siebie mogą w rezultacie tylko obserwować, zamiast brać udział w grze. A bez wystarczającej liczby znaczących kontaktów z piłką poprawa umiejętności staje się trudna.

Rozgrywki w mniejszych składach mogą pomóc w rozwiązaniu tego problemu.

W rozgrywkach 2 na 2, 3 na 3 lub 4 na 4 zawodnicy mają zazwyczaj więcej okazji do przyjęcia, wystawienia, ataku i podejmowania decyzji. Mają też większą odpowiedzialność, ponieważ mogą polegać na mniejszej liczbie kolegów z drużyny.

Na przykład spróbujcie rozegrać mecz 3 na 3 na mniejszym boisku. Skupcie się na indywidualnych aspektach każdego gracza, takich jak poprawa pierwszego kontaktu z piłką, podejmowanie trafnych decyzji dotyczących wystawienia lub atakowanie wolnej przestrzeni.

Mecz nadal ma charakter rywalizacji, ale każdy ma więcej okazji do ćwiczeń. Szukasz odpowiednich ćwiczeń? Zapoznaj się z naszą ćwiczenia siatkarskie dla małych grup do praktycznych ćwiczeń w grupach 2-, 3- i 4-osobowych.

Wskazówka trenerska: Nie licz tylko udanych akcji. Zwracaj uwagę na to, jak często każdy z graczy angażuje się w grę i czy te interakcje pomagają im się rozwijać.

6. Dbaj o to, by doświadczeni gracze mieli przed sobą wyzwania

Kuszące jest skupianie większości uwagi na graczach, którzy mają trudności. W końcu doświadczeni gracze wydają się radzić sobie całkiem dobrze.

Potrzebują jednak również odpowiednich wyzwań, aby nadal się doskonalić.

Zamiast dodawać przypadkowe dodatkowe zadania, zwiększaj poziom trudności w realistycznych sytuacjach siatkarskich. Niech zaawansowani przyjmujący otrzymują trudniejsze zagrywki, poproś doświadczonych rozgrywających o podejmowanie decyzji po podaniach spoza systemu lub rzuć wyzwanie atakującym, aby znaleźli rozwiązania przeciwko dobrze ustawionemu blokowi.

Można również zachęcać doświadczonych graczy do wspierania kolegów z drużyny. Krótka uwaga lub pokaz mogą okazać się przydatne dla obu stron.

Tylko upewnij się, że twoi najsilniejsi zawodnicy nie staną się stałymi asystentami trenera. Oni również potrzebują okazji do ćwiczeń, popełniania błędów i rozwijania własnych umiejętności.

7. Stwórz atmosferę w zespole, w której każdy może się rozwijać

Różnice w poziomie zaawansowania to nie tylko wyzwanie techniczne. Mogą one również wpływać na atmosferę w zespole.

Frustracja po nieudanym podaniu, dominacja jednego gracza, który przejmuje każdą piłkę, lub kolega z drużyny, który przestaje prosić o podanie, mogą szybko wpłynąć na pewność siebie.

Jako trener wyznaczasz standardy dotyczące tego, jak zawodnicy reagują na błędy i jak się wzajemnie wspierają.

Upewnij się, że zawodnicy rozumieją, że każdy z nich pracuje nad czymś innym. Dla jednego z nich sukcesem może być atak obejście silnego bloku. Dla innego – wykonanie trzech kontrolowanych podań z rzędu.

Rozpoznaj oba.

Należy również dokładnie przemyśleć dobór par zawodników. Wielokrotne wystawianie najmniej doświadczonego obrońcy przeciwko najsilniejszemu atakującemu może wywołać więcej frustracji niż przynieść korzyści edukacyjne. Należy dostosować poziom trudności tak, aby obaj gracze mieli realną szansę na sukces.

Ciekawą opcją jest zmodyfikowana gra „King of the Court”. Drużyna rzucająca wyzwanie musi wygrać jedną wymianę, aby wejść na boisko, podczas gdy drużyna broniąca tytułu musi wygrać dwie wymiany z rzędu, aby pozostać na boisku. Daje to przewagę drużynie rzucającej wyzwanie, a jednocześnie wymaga od drużyny broniącej tytułu stałej formy.

Co najważniejsze, należy zachęcać zawodników, by skupiali się na postępach, a nie na porównywaniu się z kolegami z drużyny.

8. Planuj treningi, które stanowią wyzwanie dla każdego zawodnika

Radzenie sobie z różnymi poziomami umiejętności nie oznacza przygotowywania oddzielnych sesji treningowych dla każdego zawodnika. Oznacza to zastanowienie się, w jaki sposób sprawić, by to samo ćwiczenie było wartościowe dla wszystkich.

Przed kolejnym treningiem zadaj sobie trzy pytania:

Czego każdy zawodnik powinien się nauczyć z tego ćwiczenia?
Jak mogę to ułatwić lub utrudnić, nie zmieniając głównego celu?
Czy każdy zawodnik będzie miał wystarczająco dużo okazji do znaczącego kontaktu z piłką?

Czasami rozwiązaniem jest mniejsze boisko. Czasami są to inne zasady punktacji, trudniejsza zagrywka lub zmiana wielkości grupy.

Przejrzysta struktura ułatwia również wprowadzanie tych zmian. Jeśli chcesz przygotowywać się bardziej efektywnie, przeczytaj nasz przewodnik na temat Jak przygotować kompletną sesję treningową siatkówki w 10 minut.

W jaki sposób VolleyballXL pomaga trenerom radzić sobie z różnymi poziomami umiejętności

Znalezienie ćwiczeń, które stanowią wyzwanie dla wszystkich, może zająć trochę czasu, zwłaszcza gdy w drużynie są zawodnicy o różnych umiejętnościach i różnym tempie nauki.

With Biblioteka ćwiczeń siatkarskich VolleyballXL, Możesz zapoznać się z filmami przedstawiającymi ćwiczenia dla różnych umiejętności, grup wiekowych i poziomów zaawansowania. Zamiast tworzyć każde ćwiczenie od podstaw, możesz czerpać inspirację i dostosować poziom trudności do możliwości swoich zawodników.

Korzystając z Narzędzia do planowania treningów VolleyballXL, Możesz połączyć odpowiednie ćwiczenia w ustrukturyzowaną sesję treningową lub stworzyć trening dostosowany do potrzeb swojej drużyny.

Ciekawi Cię, jak inni trenerzy radzą sobie z tym wyzwaniem? Zobacz, jak trenerzy w USV Protos stosuje zasadę VolleyballXL aby uwzględnić różnice w poziomie zaawansowania, wprowadzić większą różnorodność i przygotować angażujące treningi.

Pamiętaj: celem nie jest to, aby trening był równie trudny dla wszystkich. Chodzi o to, aby każdy zawodnik miał przed sobą wyzwania na odpowiednim poziomie i miał szansę na poprawę swoich umiejętności.

Jak trenować drużynę siatkarską o zróżnicowanym poziomie umiejętności